In de nacht van 28 op 29 juni trok zwaar onweer over ons land. Van zuid naar noord kregen we er mee te maken wat zorgde voor files, hagelstenen van vier centimeter doorsnee en zeer zware windstoten. Het mesoscale convective systeem (MCS) is een enorm onweerscomplex wat ontstaat als warme vochtige lucht en droge koele lucht elkaar ontmoeten. We noemen dat een frontonweer in tegenstelling tot een warmteonweer. Na zo'n onweer is er meestal ook een ander weertype (veel koeler).

Leeuwarder Courant - 'Ontlading'               
Leeuwarder Courant  - artikel 'Het onweer kwam, alleen wat later'

Hoe ontstaat de onweer?
We weten hoe zo'n onweerswolk ontstaat. Het gaat om warme opstijgende lucht. Die koelt op grote hoogte af en vormt regendruppels en hagelstenen. Die worden omhoog en omlaag gestuwd met hoge snelheid. De lichte deeltjes vinden we dan aan de bovenkant van de wolk en die zijn door de frictie van het tegen elkaar aan bewegen en de splinters hagel die daarbij vrijkwamen positief geladen. De zwaardere delen vinden we aan de onderzijde van de wolk en die zijn negatief geladen.
Als er nu genoeg lading ontstaat zijn er twee mogelijkheden:

• Er vindt een ontlading plaats in de wolk zelf (verticaal) of tussen twee wolken (horizontaal)
• Er vindt een ontlading plaats naar de positief geladen aarde

Beide geven ook een ander geluid. Een wolk/wolk ontlading geeft een langgerekte donder want de bliksem gaat over een grote afstand en we horen dat al van verre. Bij een verticale bliksem is het geluid sterk en kort. Het geluid komt omdat de bliksem met een snelheid van 300.000 km per seconde gaat en in een keer de lucht verhit tot zo'n 30.000 graden Celsius. De lucht zet dan heel sterk uit en dat geeft een drukgolf die we horen als donder. Dat geluid gaat "maar" 331 meter per seconde, vandaar dat het altijd "nahobbelt" achter de flits die duizend keer zo snel gaat. Des te meer tijd tussen flits en geluid des te verder de ontlading was. Maar.......laat u niet verleiden tot gekke dingen. Want sommige flitsen kunnen wel 27 kilometer lang zijn. En u weet niet waar de volgende ontlading plaats zal gaan vinden, dus blijf oppassen ook al is de tijd tussen flits en donder bijvoorbeeld 6 seconden en was de ontlading twee kilometer verderop. De volgende kan makkelijk bij u zijn!

Hoeveel dagen per jaar onweert het?
Gemiddeld zijn er 27 onweersdagen in het land. Maar er zijn wel degelijk verschillen. Zo is er in het Noordoosten het minste onweer met gemiddeld 21 dagen en in west Brabant het meeste met gemiddeld 34 dagen. Waarom nou juist in een strook van west Brabant tot aan het Gooi het meeste onweer? Omdat de warmere lucht die wordt verdreven door koude lucht vanaf zee wat tijd nodig heeft om zich te ontwikkelen tot een onweersbui. In de zomer is er juist weer wat meer onweer in het binnenland. Daar is de temperatuur iets hoger en is het verschil met de koudere lucht aan de bovenzijde groter. In de winter is het daarentegen aan de kust actiever met onweer. Dat komt omdat het zeewater dan nog relatief warm is.

Afgelopen avond en nacht waren er in totaal 56.000 ontladingen. In juli 2004 staat het record bliksemontladingen op 80.000 in een etmaal. Dat is extreem veel. Er vallen ook geregeld doden door bliksem. Mensen, maar ook bijvoorbeeld koeien. U kunt wel proberen om zo min mogelijk risico te lopen. In een auto bent u veilig want dat is een kooi van Faraday, dus de lading die inslaat gaat om u heen naar de aarde. Woont u in een stad dan zal het ook wel meevallen. Zorg dat u uit water bent. Dus uit het zwembad, uit zee en thuis zelfs uit de douche of het bad blijven! Ga niet bellen met een mobiel. En als u mobiel bent op fiets scooter of motor, zet die dan ergens neer en ga er een heel eind vanaf staan. Blijf uit de buurt van lantaarnpalen, hoge hekken, alleenstaande bomen en andere hoge dingen. Een hardnekkig misverstand is ook dat bliksem altijd in het hoogste punt inslaat en als er dus iets hoogs bij u in de buurt staat dat u dan veilig bent. Feit is dat bliksem de weg van letterlijk de minste weerstand neemt.

Meer informatie
Bel 0511-454040 of mail bb@vanderheide.nl